Dat zegt Dick Trubendorffer, directeur van GGZ CrisisCare dat bedrijven adviseert over verslavingsaanpak en -beleid.

Hoe groot is het probleem?

‘21 procent van de mensen drinkt excessief, 10 procent is een probleemdrinker. Die mensen hebben een verminderde productie van 25 procent. Bij een gemiddeld bedrijf kan dat in de tonnen lopen. Voor roken geldt hetzelfde: mensen zijn per dag algauw een uur korter aan het werk. Daarnaast heb je verslavingen die moeilijker in kaart zijn te brengen, maar ook aanzienlijk productieverlies kunnen veroorzaken: gokken, drugs, medicijnen en seks/porno.’

Zijn er ook nieuwe verslavingen?

‘Social media is iets wat we steeds vaker zien. Soms is het gebruik daarvan werkgerelateerd, maar vaak ook niet.’

Dat is medisch gezien toch geen verslaving?

‘10 procent van de mensen is verslavingsgevoelig. Die zoeken een escape voor hun problemen. Het gaat om realiteitsvermijding en verdoving. Het is een heel vervelende psychiatrische aandoening, en die mensen stoppen echt niet bij de alcohol. Die grijpen alles aan om te ontsnappen: ook social media. Dat is allemaal geen bewust proces, maar ze zitten wel in een vervelende neerwaartse spiraal.’

Wat kan een bedrijf doen met verslaafde werknemers?

‘In de eerste plaats: zich realiseren dat tien procent ergens aan verslaafd is, en dat dat heel veel geld kost voor de onderneming.’

Kunnen werkgevers er beleid op inrichten?

‘Ja. Ik onderscheid vier stappen:

• Uitschrijven van regels en verwachtingen. Stel richtlijnen op en vergeet daarbij ook de consequenties niet, anders kun je bij de rechter niets afdwingen.
• Training en scholing van je medewerkers. Ze moeten verslavingen kunnen signaleren en bespreekbaar maken.
• Doorverwijzen naar een curatieve partner, zoals een verslavingskliniek.
• Toezicht houden. Periodieke controles zodat je niet alleen aan symptoombestrijding doet.’

Hoe kun je zien dat iemand verslaafd is?

‘Je merkt een aantal veranderingen, die samen een belletje moeten doen rinkelen. Mensen krijgen een rode neus of getekende trekken in het gezicht. Ze gaan wat morsiger gekleed. Ze krijgen een lichaamsgeurtje en blijven daardoor op fysieke afstand van anderen. Op maandagen zijn ze vaker ziek. Ze gaan negatief over de tong bij collega’s. Ze liegen af en toe. Ze draaien minder productie.’

Steeds verschijnselen in de marge.

‘Klopt, het staat doorgaans niet op hun voorhoofd geschreven. We moeten het in de subtiele factoren zoeken.’

U zegt dat werkgevers te vaak wegkijken voor verslaving. Hoe komt dat?

‘Het is moeilijk. Het gaat om complexe materie, waarbij je echt de confrontatie aan moet gaan. Bovendien zijn de managers vaak ook niet onbesproken, dus wijzen met de vinger naar anderen is dan lastig.’

Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.