De situatie

Een orgelbouwer begint een relatie met de echtgenote van zijn vriend en collega, die hoofd onderhoud is. Begin 2011 blijft de orgelbouwer ziek thuis vanwege spanningsklachten. In augustus schrijft de werkgever in een brief dat hij uitgebreid heeft nagedacht over de zaak en ook advies heeft ingewonnen over de situatie. Hij stelt dat het bedrijfsbelang en goed werkbare relaties van collega’s onderling en binnen de gezagsverhoudingen doorslaggevend zijn. Hij is zich ervan bewust dat relaties een privéaangelegenheid zijn maar ziet dat ze wel effect hebben op het werk. Het komt erop neer dat de werkgever een ultimatum stelt. Als de werknemer volhardt in zijn besluit om de relatie voort te zetten, dan zal er een onwerkbare situatie ontstaan. De werkgever zal dan een ontslagtraject inzetten. De werknemer wordt ondertussen op non-actief gesteld.

De vordering

De werkgever verzoekt de kantonrechter om ontbinding wegens verandering in de omstandigheden: de arbeidsverhouding is ernstig verstoord. Het bedrijf is zo klein dat de twee mannen elkaar onmogelijk kunnen ontlopen. Het kan niet langer van de werkgever worden verwacht om de arbeidsovereenkomst nog langer voort te zetten. De werkgever vindt dat de werknemer geen vergoeding behoort te krijgen omdat de verstoorde arbeidsrelatie volledig aan hem te wijten is.

Het oordeel

De rechter ziet reden genoeg om de arbeidsovereenkomst te ontbinden.
Het uitgangspunt is wel dat een werkgever in principe niets te maken heeft met het privéleven van zijn werknemers. Maar de werkgever heeft wel de vrijheid in bepaalde gevallen, na een deugdelijke belangenafweging, de beëindiging van het dienstverband te wensen. Dat kan als de persoonlijke omstandigheden van de werknemer een goede uitvoering van het dienstverband ernstig (dreigen te) schaden en er geen andere redelijke oplossingen zijn.

Specialisten in een klein team

Een goede verstandhouding tussen collega’s en leidinggevenden is essentieel als er, zoals in dit geval, sprake is van specialistisch werk dat de medewerkers in een klein team en in nauwe samenwerking met elkaar moeten uitvoeren. Het hoofd onderhoud is verantwoordelijk voor het hele werktraject, van offerte, planning en uitvoering tot de oplevering van elk onderhoudsproject. De werknemer wordt in die projecten regelmatig ingezet. Het hoofd onderhoud wil absoluut niet meer samenwerken met de man die er met zijn vrouw vandoor is gegaan. De rechter vindt het redelijk dat de werkgever om die reden niet wil dat de werknemer nog terugkomt. Iedere samenwerking of vorm van contact tussen de twee zou dan vermeden moeten worden en dat kan van de werkgever niet verlangd worden.
Dit betekent dat er gewichtige redenen zijn om de arbeidsovereenkomst, vanwege een wijziging van omstandigheden, op korte termijn te ontbinden.

Niemands schuld

De rechter kent de werknemer wel een vergoeding toe.
De situatie is veroorzaakt doordat de orgelbouwer een relatie is aangegaan met de echtgenote van zijn collega en vriend. Hij heeft hiermee het risico genomen dat deze privéomstandigheid gevolgen zou hebben voor zijn arbeidsverhouding met de werkgever.
Anderzijds draagt ook de werkgever het risico voor gevolgen van de privésituatie op het werk omdat hij zeer goede collegiale verhoudingen verlangt om de werkzaamheden op het gewenste niveau te kunnen uitvoeren. De rechter oordeelt dat de ontstane situatie buitengewoon ongelukkig is maar dat werkgever noch werknemer een verwijt valt te maken.
De werknemer had nog zijn best kunnen doen om ‘on speaking terms’ met zijn collega en vriend te komen en te blijven maar dat heeft hij niet gedaan. De arbeidsovereenkomst wordt ontbonden en de werknemer krijgt een vergoeding mee van 3.500 euro.

Opvallend is dat het hier alleen nog maar om een verwachte situatie gaat. De rechter kent blijkbaar groot gewicht toe aan het argument dat in een klein bedrijf een dergelijke situatie onhoudbaar is omdat er dan geen ruimte is voor een andere oplossing.

LJN BU9411
Kantonrechter Haarlem
Liefde op het werk
Eerste aanleg
21 december 2011
 
Door mr. Ingrid Kooijman »