Jongeren hebben momenteel een andere houding op de arbeidsmarkt dan voor de crisis. Hun verwachtingen zijn aanmerkelijk getemperd, wellicht zelfs blijvend.
Dat blijkt uit Jong talent; nieuw realisme op de arbeidsmarkt, een rapport van ManpowerGroup.
Volgens Haiko van der Pol van Manpower blijkt uit het onderzoek dat de crisis jongeren met beide benen op de grond heeft gezet: ‘Een paar jaar geleden liepen ze met het hoofd in de wolken over alles wat ze wilden, tegenwoordig zijn ze pragmatisch en realistisch. Een voorbeeld is parttime werken: voorheen was dat een halve voorwaarde, tegenwoordig nemen ze genoegen met wat er beschikbaar is op de arbeidsmarkt. Ik vind het wel positief eigenlijk: het is goed dat de jeugd zich pragmatisch aan blijkt te kunnen passen.’
Voor hoe lang?
De vraag is natuurlijk wat er met de nieuwe (pragmatische en realistische) mentaliteit gebeurt wanneer de arbeidsmarkt weer krapper wordt. ‘Ik ben daar niet zo bang voor. Jongeren kenden tot voor een paar jaar geleden het hele woord ‘crisis’ niet. Ze hadden alleen wind mee gehad in hun jeugd. Maar vanaf 2008 bleek niet alles zo maakbaar te zijn als gedacht. Ik denk dat de crisis een wake-up-call blijkt te zijn: ze zullen zich voorgoed realiseren dat oneindig optimisme niet realistisch is.’
Wat vinden jongeren belangrijk?
De jongeren die nu hun eerste stappen op de arbeidsmarkt zetten, zijn geen jobhoppers, zegt Van der Pol: ‘Een ruime meerderheid verwacht tot het 40e levensjaar maximaal drie werkgevers te hebben. Veel jongeren willen het liefst langere tijd bij dezelfde organisatie werken en binnen dat bedrijf doorgroeien. Een op de drie jongeren noemt dat zelfs als voornaamste kenmerk van een ideale carrière.’
Crisis of niet, jongeren hechten nog altijd meer belang aan de zachte baankenmerken dan aan de harde. Zo staat een goede werksfeer op de eerste plaats (53 procent), gevolgd door leuke collega’s (46 procent) en een eerlijk salaris (42 procent). Een hoog salaris wordt door slechts 21,3 procent van de jongeren als zwaarwegend beschouwd. Duidelijk minder belangrijk geworden zijn baankenmerken als parttime werken, maatschappelijk nut van het bedrijf en het algemene imago van de organisatie.
Geen bazige bazen
Jongeren verwachten dat hun leidinggevenden vooral inzet waarderen, coachen en duidelijk vertellen wat ze verwachten. Daarbij is autoriteit ‘in’, maar autoritair ‘uit’. Duidelijkheid scoort veel hoger dan bijvoorbeeld humor, vrijheid of begrip voor wat er in het leven van jongeren belangrijk is. De leeftijd van de baas speelt nauwelijks of geen rol.
Wat dat voor gevolgen heeft voor werkgevers is ook duidelijk, zegt Van der Pol: ‘Als je jongeren bij je bedrijf wilt laten werken, zul je je daar op aan moeten passen. Dat vraagt om stijlflexibiliteit. We denken weleens dat jongeren niks van ouderen willen aannemen, maar dat is echt niet waar! Ze zijn bijzonder bereid om te leren, maar niet op de manier van vroeger. “Omdat ik het zeg”, is geen argument meer. Maar wanneer je inspireert, waardeert en beargumenteert, zijn jongeren zonder meer bereid dingen van je aan te nemen, is althans mijn ervaring.’
Ga in gesprek
De belangrijkste tip voor bedrijven is om met jongeren in gesprek te gaan. ‘Vanuit een ontspannen openheid, gewoon samen eens een laagdrempelig biertje drinken. Wat vind je leuk hier en wat zijn de belemmeringen? Vervolgens pas je dat aan en draag je het uit naar buiten. Wanneer je jongeren op hun toegevoegde waarde aanspreekt, hebben ze veel te brengen.’
Onderzoek
Het onderzoek wijst verder uit dat 45 procent vermoedt dat de werkloosheid toe zal nemen, 39 procent meent dat carrière maken moeilijker wordt en 41 procent geeft aan dat het vinden van een passende baan lastiger zal zijn. De vergrijzing helpt jongeren daarbij niet, zo gelooft 65 procent.
Het onderzoek is uitgevoerd onder 1.240 mannen en vrouwen in de leeftijd van 18 tot en met 25 jaar. Aanvullend komen ook jongeren en werkgevers van jongeren aan het woord in een aantal interviews.
door
Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel
23 mei 2012