Geef jouw mening over sociale innovatie en win twee gratis kaarten voor HR The Next Level. Lees meer

Artikel

Afwijken minimum-cao niet toegestaan

4 3727 Personeel

Een bedrijf dat werknemers tijdelijk een deel van het overwerk niet uitbetaalt wegens bedrijfseconomische malaise wordt door de rechter op de vingers getikt.

Ook al waren de werknemers ‘vrijwillig’ akkoord gegaan, afwijken ten nadele van werknemers mag niet bij een minimum-cao. Het bedrijf moet de werknemers alsnog loon betalen en aan het FNV een schadevergoeding betalen voor opgelopen imagoschade.

De situatie

Een groep van bedrijven in de autobranche kondigt in april 2009 kostenbesparende maatregelen aan vanwege de slechte bedrijfseconomische situatie. Het bedrijf verlangt van de werknemers dat ze, in ieder geval tot het einde van het jaar, dagelijks een halfuur extra werken zonder dat ze daarvoor betaald worden en overwerk en weekendwerk worden niet langer uitbetaald. De helft van de jaarlijkse eenmalige uitkering wordt ook pas in 2010 uitbetaald.
Het bedrijf is gebonden aan de cao Metaal en Techniek – Motorvoertuigenbedrijf en Tweewielerbedrijf. Dit is een minimum-cao. Uiteindelijk tekenen 352 van de 360 werknemers een verklaring waarin ze akkoord gaan met de tijdelijke aanpassingen.

 

De vordering

Als de FNV van deze actie hoort, treedt de vakbond in overleg met de werkgever. Als ze er niet uitkomen stapt de FNV naar de rechter en vordert nakoming van de cao en uitbetaling van de achterstallige lonen. De cao is een minimum-cao, dus afwijking ten nadele van de werknemer is niet toegestaan.
De FNV vordert ook een schadevergoeding wegens verlies aan prestige en werfkracht.

 

Het verweer

De werkgever heeft een zeer uitgebreid verweer. Samengevat komt dat erop neer dat
de werkgever vindt dat hij de cao naleeft. Iedere werknemer die niet ‘gratis’ wilde werken, is uitbetaald en werknemers zijn ook niet onder druk gezet om akkoord te gaan. Ze hebben vrijwillig afstand gedaan van hun recht, en de maatregelen zijn in samenspraak met de werknemers genomen. De maatregelen waren ook noodzakelijk gezien de financiële situatie van de bedrijven, en daardoor is handhaving van de cao onaanvaardbaar, vindt de werkgever.
Daarnaast is er bij een pakketvergelijking geen sprake van een afwijking ten nadele van de werknemers. In totaal krijgen zij nog steeds meer uitbetaald dan de cao voorschrijft.

 

Het oordeel

De kantonrechter stelt allereerst vast dat in de wet uitdrukkelijk is bepaald dat elk beding tussen werkgever en werknemer dat in strijd is met de cao, nietig is (art. 12 Wet CAO). De akkoordverklaringen van de werknemers zijn dus nietig. Eigenlijk is het daarmee ook niet relevant of die vrijwillig of onder druk tot stand zijn gekomen. Ze kunnen volgens de rechter ook niet gezien worden als vaststellingsovereenkomsten omdat het niet om een geschil ging of over een onzekerheid van wat rechtens gold.
Overigens vindt de kantonrechter wel dat de verklaringen niet in volledige vrijwilligheid zijn afgelegd. Dat is onder andere op te maken uit een verklaring van een werknemer.
Een pakketvergelijking is ook niet aan de orde. Hogere cao-lonen kunnen volgens de rechter niet worden verrekend met een overwerkvergoeding waar de werknemers recht op hadden op basis van de cao en die ze niet hebben gekregen.

 

Immateriële schadevergoeding voor de FNV
De werkgever moet de FNV een immateriële schadevergoeding betalen van € 5.000 voor geleden imagoschade, verlies van vertrouwen en verlies van prestige omdat het de FNV niet is gelukt nakoming van de cao buiten de rechter om af te dwingen.

JAR 2012/44
Kantonrechter Tilburg
Minimum-cao
Eerste aanleg
2 november 2011

Door mr. Ingrid Kooijman
 

door Redactie P&Oactueel

4 reacties

  • # 1

    Jan

    Het is toch eigenlijk diep treurig dat de vakbonden de wil van de medewerkers op deze wijze bruuskeren. Met risico op faillissementen binnen deze bedrijfstak. Volgens de wet klopt het allemaal precies, dus de KR valt weinig te verwijten, maar het geeft wel aan dat het arbeidsrecht in Nederland ziek is. Zo kun je als Nederlands bedrijfsleven de concurrentieslag in de globaliserende wereld m.i. niet winnen......
  • # 2

    Koenraad

    Ik heb het vermoeden dat de medewerkers hier niet veel te willen hadden.
  • # 3

    M

    Maar straks wel huilen als ze helemaal geen werk meer hebben zeker?
  • # 4

    R

    Mijn baas houd zich niet aan het CAO loon, betaald mij ver onder. Als ik er wat over zeg, word ik gegarandeerd ontslagen en zit ik zonder werk.. Dat moet ik ook niet hebben natuurlijk

reageer

Of registreer je om te kunnen reageren.