Het inrichten van een beloningssysteem heeft geen positieve of negatieve invloed op de langetermijnprestaties van een organisatie. Toch is het verstandig om een goed beloningssysteem te hebben.
Dat schrijven Dr. André de Waal MBA en Professor Paul Jansen in een recent research paper, genaamd De bonus als hygiëne factor - de rol van beloningssystemen in een High Performance Organisatie (HPO).
Volgens De Waal kan een beloningssysteem beschouwd worden als een hygiënefactor voor de organisatie. ‘Als een organisatie geen passend beloningssysteem heeft, zal het in de problemen komen met haar medewerkers omdat deze zich vooral druk zullen maken over de inadequate beloning. De organisatie zal als gevolg daarvan grote moeite hebben met het verbeteren van de prestaties. Als een organisatie wel een goed beloningssysteem heeft – iets dat medewerkers normaal achten – dan heeft het de handen vrij om te werken aan verbeteringen en om een HPO te worden.’
Geen effect
Uit het onderzoek kwamen 12 factoren naar voren die de prestaties kunnen verbeteren. Toch spelen 11 van deze 12 factoren zo’n kleine rol dat ze te verwaarlozen zijn. Andere factoren (die niets te maken hebben met beloning, zoals de kwaliteit van het management en het personeelsbestand) zijn veel belangrijker voor prestatieverbetering.
Het twaalfde kenmerk, ‘een eerlijke beloning en stimulans structuur’, bleek geen significante relatie met de langetermijnprestaties te hebben. Daarom heeft het gebruik van bonussen of de implementatie van bepaalde types van beloningssystemen geen positief of negatief effect op de langetermijnprestaties van de organisatie.
Lui en niet creatief
De Waal is verbaasd dat de discussie maar terug blijft komen over het effect van beloningssystemen en bonussen. ‘Organisaties denken dat het helpt, maar we weten al een jaar of zestig dat dat niet zo is. Als je als bedrijf nou schaarse middelen hebt, waarom besteed je ze dan aan iets waarvan je weet dat het niet werkt?’
Het antwoord daarop is dat denken over beloning makkelijk is. ‘Anders moeten bedrijven namelijk zoeken naar dingen die mensen ècht motiveren, zoals zelfontplooiing en autonomie. Bovendien zijn die intrinsieke motivatoren voor iedereen anders, dus moet je je medewerkers persoonlijk leren kennen, iets wat we al decennialang niet meer doen. Daarom doen veel bedrijven maar wat iedereen doet, ook al weten ze dat het niet werkt. Voor mij is dat luiheid en gebrek aan creativiteit om mensen op de juiste manier te motiveren.’
Wat te doen?
Een goed beloningssysteem is belangrijk om te hebben, maar zorg dat je er ook goed over nagedacht hebt, zegt De Waal: ‘Ontwerp een systeem dat past bij het karakter van je bedrijf, en hoort bij de strategie en de fase waarin het verkeert. Ga niet op zoek naar best practices, maar naar best ideas en maak er je eigen systeem van. Dat is inderdaad niet makkelijk nee, maar dan heb je wel een uitdaging om als P&O’er lekker je tanden in te zetten.’
door
Basti Baroncini, redacteur P&Oactueel.
2 feb 2012